دەستپێک / فقهی شەریعەت / فقهی ئافرەتان / اللعان : نەفرین لێک کردن .

اللعان : نەفرین لێک کردن .

گەر پیاوێک دەستى تۆمەتى زیناى دایە پاڵ ژنەکەى و ژنەکەش بەدرۆى خستەوە ئەوکات حەددى دەکەوێتە سەر , مەگەر شاهیدى هەبێ یان نەفرین لێکتر بکەن : {والذين يرمون أزواجهم ولم يكن لهم شهداء إلا أنفسهم فشهادة أحدهم أربع شهادات بالله إنه لمن الصادقين * والخامسة أن لعنت الله عليه إن كان من الكاذبين * ويدرأ عنها العذاب أن تشهد أربع شهادات بالله إنه لمن الكاذبين * والخامسة أن غضب الله عليها إن كان من الصادقين} النور :(6-9).

واتە:

 ئه‌وانه‌ی که تۆمه‌تی زینا ده‌ده‌نه پاڵ هاوسه‌ره‌کانیان، هیچ شایه‌تێکیشیان نیه جگه له خۆیان، شایه‌تی ئه‌و جۆره که‌سانه به‌وه ده‌بێت که چوار جار سوێند به خوا بخوات که بێگومان له ڕاستگۆیانه (به چاوی خۆی تاوانه‌که‌ی بینیووه‌).()   پێنجه‌م جاریش بڵێت به ڕاستی نه‌فرینی خوای له‌سه‌ره ئه‌گه‌ر (بوختانچی بێت) له درۆزنان بێت.()   (له لایه‌کی تریشه‌وه‌) سزا له‌سه‌ر ژنه‌که لا ده‌برێت کاتێ که چوار جار سوێند به خوا بخوات که مێرده‌که‌ی درۆ ده‌کات و (بوختانی بۆ هه‌ڵده‌به‌ستێت).()   پێنجه‌م جار ژنه‌که ده‌ڵێت که خه‌شم و قینی خوای له‌سه‌ره ئه‌گه‌ر مێرده‌که‌ی ڕاست بکات.

لە گێرانەوەیک کە (عبدالله کورى عباس) (رضی الله عنهما) دەفەرموێت:

عن ابن عباس أن هلال بن أمية قذف امرأته عند النبي صلى الله عليه وسلم بشريك ابن سحماء فقال النبي صلى الله عليه وسلم البينة أو حد في ظهرك فقال يا رسول الله إذا رأى أحدنا على امرأته رجلا ينطلق يلتمس البينة فجعل النبي صلى الله عليه وسلم يقول البينة وإلا حد في ظهرك فقال هلال والذي بعثك بالحق إني لصادق فلينزلن الله ما يبرئ ظهري من الحد فنزل جبريل وأنزل عليه والذين يرمون أزواجهم فقرأ حتى بلغ إن كان من الصادقين فانصرف النبي صلى الله عليه وسلم فأرسل إليها فجاء هلال فشهد والنبي صلى الله عليه وسلم يقول : إن الله يعلم أن أحدكما كاذب فهل منكما تائب ثم قامت فشهدت فلما كانت عند الخامسة وقفوها وقالوا إنها موجبة قال ابن عباس فتلكأت ونكصت حتى ظننا أنها ترجع ثم قالت لا أفضح قومي سائر اليوم فمضت فقال النبي صلى الله عليه وسلم أبصروها فإن جاءت به أكحل العينين سابغ الأليتين خدلج الساقين فهو لشريك ابن سحماء فجاءت به كذلك فقال النبي صلى الله عليه وسلم لولا ما مضى من كتاب الله لكان لي ولها شأن.

واتە: (هلال بن امیە) ژنەکەى بەزینا تاوانبار کرد لەگەڵ (شریک بن سمحا) دا , پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) فەرمووى :(البينة أو حد في ظهرك) دەبێ شاهید بینى یان دار لە پشتت دەدەرێت .
وتى : ئەى پێغەمبەرى خودا گەر یەکێ لە ئێمە ژنى خۆى بینى پیاوێکى لەسەرە دەڕوا بەلگەى دەوێت؟
پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) دووبارە فەرمووى : دەبێ شاهید بێنى یان دارت لەپشت دەدرێ .
(هلال) وتى : سوێند بەوەى تۆى رەوانە کردووە من راست دەکەم و خواش ئایەت دەنێرێت کە حەد لەسەر پشتم لا ببات .
ئەوجا جبریل(علیه سلام) دابەزى و ئایەتى (والذين يرمون أزواجهم …) دابەزاند تا (إن كان من الصادقين) پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم)  بەدواى هیلالى دانارد هیلال هاتو شاهێدى دا .
پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) فەرموى : خوا دەزانێ یەکێ لەئێوە درۆدەکات , کەستان نییە تەوبە بکات؟ پاشان ژنەکە هەڵساو شاهێدى دا , بۆ پینجەمیان وەستاو وتمان : حەددى کەوتە سەر .
ابن عباس (رضی الله عنه) دەڵێ : زمانى گرت و لکەى کردو کشایەوە تاوامان زانى دەگەڕیتەوە .
پاشان ووتى :
هەموو رۆژێ ئابڕوى خەڵکى خۆم نابەم و رۆیشت , ئەوجا پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) فەرموى : چاوەرێ بکەن ئەگەر هاتوو مندالێکى پەیدابوو , چاوى رەش بوو سمتى خڕو پڕ بوو دەست و قاچى قەڵەو بوو سفت بوون , ئەوە لە (شریک بن سمحا)یە , پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم)چۆنى فەرموو ئاوا هاتە دى , پێغەمبەر (صلى الله علیه وسلم) فەرمووى : گەر حوکمى کتێبى بە سەردا تێ نەپەریبایە من هەڵومەرجەکى ترم لەگەڵ ئەم ژنە دا دەبوو .
نتيجة بحث الصور عن ‫قطع سلاسل png‬‎
ئەو حوکمانەى بەسەر ژن و مێردە نەفرین لێک کەردا دێ:

ئەگەر ژن و مێرد نەفرینیان لەیەکتر کرد , بەم نەفرینە ئەم یاساو حوکمانە دادەمەزرێن:

1– لێک جیابوونەوە تەلاق : عبدالله کورى عومەر (رضی الله عنهما) دەڵێ : پێغەمبەر(صلى الله علیه وسلم) لەنێوان ژن ومێردێکى ئەنصارى دا مولاعەنەى کردوو لێکى جیا کردنەوە.

2-ئەم جیابونەوەیە تا سەرو کۆتایی یە , سهل بن سعید : دەڵێ :   سوننەت وا هاتووە کە ئەو دوو نەفرین لێک کەرە لێکتر جیا دەبنەوەو جارێکى تر نابنەوە بە هاوسەرى یەکتر.

3– مولاعەنە مارەیی شایانە؟ لەبەر گێرانەوەى (سعید بن جبیر) ووتى: بە (ابن عمر)م ووت پیاوێ ژنى خۆى بە زیناکار تاوانبار کردووە : ووتى پێغەمبەرى خوا (صلى الله علیه وسلم) ژن و مێردێکى (بەنى عجلان)ى لەیەکتر جیاکردنەوەو فەرمووى : خوا ئاگادارە یەکێ لە ئێوە راست ناکات , کێ لەو دوانەتان تۆبە دەکات؟ هەردوو یاخى بوون : ئەوجا سێ بارە فەرمووى : خوا ئاگادارە یەکێ لەئێوە راست ناکات , کێ لەم دوانەتان تەوبە دەکات ؟ هەریاخى بوون .

(ایوب ) ووتى : (عمرو بن دینار) پێى وتم : لەفەرمودەکەدا شتێ هەیە وابزانم باسى ناکەیت . ووتى : پیاوەکە ووتى ئەى دارایی و ماڵەکەم ؟ ووتى : وتراوە ماڵت بۆ نییە , ئەگەر تۆ راست بکەى تۆ چویتە لاى ئەو ژنە , ئەگەر راست نەکەى ئەوە زۆر لەتۆ دوورترە .

4– پەیوەست کردنى منداڵ بە مولاعەنەوە , (ابن عمر) (رضی الله عنهما) گێراویەتەوە : کە پێغەمبەر(صلى الله علیه وسلم) لەنێوان پیاوو ژنێکدا ملاعەنەى کرد مندالەکەى بە هى خۆى نەزانى یانى پیاوەکە , پێغەمبەر(صلى الله علیه وسلم) لێکى جیاکردنەوەو منداڵەکەى دایە دایکى.

5– دامەزراندنى میرات لەنێوان مولاعەنەو منداڵدا : (سهل بن سعد) دەگێرێتەوە : سوننەت وا بوو گەر ژن و مێردى مولاعەنە لێکى جیاکردنەوە دووگیان دەبوو , منداڵەکە بۆ دایکەکەى بەجێ دەهێڵدرا , پاشان سوننەت لەئاست میراتى دا بەم رەنگە رۆیشت کە منداڵەکە میرات لەدایکى دەگرێ و دایکیشى لەمنداڵەکە دەگرێت.

پێشنیارکراو

چۆنیەتى نوێژ .

حدثنا عبد الله بن مسلمة، عن مالك، عن ابن شهاب، عن سالم بن عبد الله، …